1980 maratpacha, wali jach’a nayrar sartawiw maquinaria metalúrgica-jach’a-escala, jach’a-velocidad, jach’a-eficiencia, energía-ahorro, continuo, ukhamarak automático operaciones-drive por progresos tecnológicos en sistemas de control eléctrico (based en principales impulsión de molino rodante), detección eléctrica sistemas (instrumentos ukat sensores ukanakan chika taypinkiri), ukhamarak sistemas informáticos (computadoras de control industrial, PLC jan ukax microcomputadoras ukanakamp apnaqasa). Uñacht’awinakaxa sapa kuti lurawi lurawixa akanakawa: directa laminación, rollo sin fin, ukhamaraki unidades combinadas para encurtido–rollo frío, encurtido–rollo frío–recocido continuo, descalcamiento mecánico–rollo frío, ukhamaraki fina-tira continuo fundición/rollo–rollo frío. Ukhamarusa, juk’ampi suma apnaqañataki, jisk’achañataki ch’ama apnaqañataki, jisk’achañataki qullqichasiwi ukhamaraki lurañataki qullqinaka, ukhamaraki ch’amanchañataki irnaqawi lurañataki, industria metalúrgica ukaxa ch’amanchawayiwa jisk’achañataki luraña flujos ukatxa machaqar tukuyañataki jan ukaxa chhaqtayañataki etapas específicas de procesos tradicionales, ukaxa purirakiw uñstawi tecnologías "corto-proceso".
Aka jamuqanx típicos procesos ukanakax akanakawa: coque-jan utjki, jan-blast-horno hierro luraña; ultra-altu-ch’amani horno de arco eléctrico (EAF) acero luraña; cuchara refinación (metalurgia secundaria) ukampi; ukat jisk’a-losa sarantañ fundición ukat rollo. Carbón de coque metalúrgico ukax juk’amp ch’amanchatawa ukat uraqpachan medio ambiente jark’aqañ kamachinakax juk’amp ch’amanchatawa, nayra pachanx hierro de horno blast-horno lurañ thakhix mä jan walt’awiruw puri, coque-jan utjki, jan -blast-horno alternativas ukanakat. Walja markanakaw kunayman coque-jan hierro ukat acero lurañ thakhinak ukhamarak tecnologías de equipos ukanakar ch’amanchasipki, ukax wali nayrar sartawiruw puri.
XX pacha tukuykamaxa, walja tecnologías de hierro de reducción directa (DRI) ukhamaraki mä qawqha tecnologías de reducción de fundición ukanakaxa producción industrial ukanxa apnaqatarakiwa. Directa reducción uka thakhinakaxa gas-horno de eje ukata luratawa (gas natural jan ukaxa gas sintético ukaxa agente reductor ukhamawa) ukhamaraki carbón-based horno giratorio ukampi (carbón ukampi energía fuente ukhama apnaqasa); ukax mineral de hierro ukx jisk’achapxi temperaturas ukanx punto de fusión ukanx hierro esponja sólido poroso ukar tukuyi, ukax mä jach’a-calidad de chatarra sustituto ukaw hornos eléctricos ukanakataki.
Gas- ukan lurat thakhinakax Midrex ukat HYL uka lurawinakampiw apnaqata, jach’a-escala utanakax sapa marax mä millón jila toneladanak apsuñ yatipxi. Fusión reducción ukaxa mineral de hierro jan ukaxa concentrado hierro fundido ukarjama jisk’achañawa estado fundido ukanxa carbón inyectado ukanaka phichhantañataki; uka lurawi Corex ukaxa juk’ampi uñt’atawa aka lurawi tuqita. Aka unidad de producción C-3000 Corex ukaxa sapa marawa hierro- luraña capacidad ukaniwa 900.000 ukhamaraki 1,2 millones de toneladas, mä escala ukaxa suma alineada viabilidad económica ukampi chika proceso de producción rutas de corto proceso ukampi.
Integrado continuo fundición y rodamiento equipo-uñacht’ayata jisk’a-losa continuo fundición ukhamaraki rodamiento líneas-ukaxa mä jan ch’axwaña, sarantañ irnaqawi lurañatakixa yanapt’iwa kunatixa nayra lurawi lurawixa jisk’achasiwa ukatxa uñacht’ayiwa mä juk’ampi compacto equipo uñstayawi ukhamaraki diseño; ukax tecnología metalúrgica ukan mä jach’a tendencia uñacht’ayi. Pirometalurgia jach’a-temperatura uksatxa, procesos hidrometalúrgicos ukaxa sapa kutiwa metales ukanaka apsuñatakixa minerales refractarios jan ukaxa ch’ama-proceso baja-proceso jisk’a-grado ukanakata apsuñataki, ukhamaraki yaqhipa metales no-ferrosos ukatxa juk’a metales ukanakataki. Hidrometalurgia ukanxa maquinaria clave ukanakaxa extractores, equipos de electrólisis, autoclaves, filtros ukatxa centrífugas ukanakawa.
XXI pachan qalltatapatxa, China markan industria de fabricación de equipos metalúrgicos ukax anqäx markan tecnología importación ukat independiente innovación ukaruw mayjt’awayi, tecnología nacional ukanx jach’a lurawinakatakiw nayrar sartawayi, coque, sinterización, hierro luraña, acero luraña, fundición continua ukat rodamiento ukanak lurañataki. Jichhax tendencias tecnológicas ukax sistemas de control inteligente ukat ch’uxña, energía-eficiente diseños ukanakaruw nayrar sartayaski, ukax equipos ukan evolución ukarux automatización, jaya chiqat uñjañ ukat medio ambiente ukan sustentabilidad ukar ch’amanchañatakiw irpxaruwayi.
